İdeoloji, sizce nedir diye sorsam herhalde kimisi ‘’ımm, şeyy, şeydi yaa’’ der, kimisi ‘’o bizim davamız’’ der, kimisi de Türkiye’de bağlı oldukları partileri söyler. Gelgelelim ideolojinin asıl tanımına, buyurun hep birlikte öğrenelim.
İdeolojinin tanımını –özellikle biz Türkler- günlük yaşamımızda anlamını fazla düşünmeden kullanırız. Bilimsel anlamını fazla düşünmesek de, elbette kafamızda kelimeyi kullanırken bir anlamı oluşuyor. Birisi için ‘’ideoloji yapıyor’’ veya bir düşünce için ‘’ideolojik’’’ derken, Çoğu kez ‘’suçlayıcı’’, ‘’küçümseyici’’ bir anlam yükleriz kavrama. Tabi oydaşılmış bir ideoloji tanımına ulaşmak kolay değildir. Bu yüzden birçok boyutta ele alınmaktadır kavram.
Herşeyden evvel ideolojiler, toplumsal ve siyasal yaşamın tek bir boyutu ile ilgili değildir. Bakınız; ideolojilerin toplumların kültürü ile acayip yakın bir ilişkisi vardır. Aynı ideolojilerin farklı toplumlarda farklı içeriklere sahip olması, ideoloji-kültür iç içeliğine işaret eden bir örnektir.
Kitleleri harekete geçirmek için kullanılan propaganda, yine, çoğu kez ideoloji ile karıştırılan bir kavramdır.
Antoino Destutt de Tracy, ideoloji kavramını üretmiştir, ona göre ideoloji; bilimdir. Nasıl ki, zooloji ve biyoloji türlerin bilimi ise, ideoloji de insan aklının bilimi demiş. Bu anlamda ideolojiyi şöyle tanımlıyor; hem insan düşüncesini, düşünce yasalarını ve düşüncenin kaynaklarını inceleyen bir bilim dalıdır, hem de toplumun geleceğine yönelik bir projedir. De Tracy’e göre, ideoloji bütün bilimlerin üstündedir, çünkü bütün bilimler düşünceler ve düşünceler arası ilişkilerin ürünüdür. Bu felsefik bakış açısına göre olan tanımı, asıl tanım ise; inançlar, değerler, normlar bütünüdür ve aynı zamanda olması gerekeni, ‘’ideal’’ sosyo-politik düzen modeli içerir.
İki güzel tanımımızdan yola çıkarak tüm Dünyadaki ideolojiler incelense, hangisi bu tanımlara uygundur diye sorulsa… Hiçbiri cevabı en yakın olurdu. Dünya sistemi içerisindeki devletler din ve ideoloji savaşına girmişler ‘’BENİM GÖRÜŞÜM TÜM DÜNYA ÜZERİNDE ETKİLİ OLACAK’’ diyip duruyorlar. Biri komunizm yaymaya çabalamış, öteki faşizmi. Türkiye bunların arasında nerede diye soracak olursanız, çok şükür kendi yerinde bozulmadan devam ediyor. Bana soracak olursanız Türkiye’de bağımlı olunan bir ideoloji yok derim. Analizlerime dayanarak şunu söyleyebilirim, parti liderlerine karşı bir bağımlılık, onların görüşünü ideoloji olarak benimseme durumu hakim. Ha bu durum ne kadar böyle devam eder, orasını elbette bilemeyiz. Fakat geçmişe dönüp baktığımızda halkın çokta ses çıkarmadığını, istekleri için tepkisiz kaldığını, devamlı olarak yukarıdan aşağı bir devrim olduğunu görmekteyiz. Biz Türkler görüldüğü üzere değişimden, yenilikten pek hoşlanmıyoruz. Fikirlerimizi kapalı tutmaya ise bayılıyoruz. Üretmeyi değil de, hazıra konmayı da pek seviyoruz.
Güzel Türk insanım, zeki ama tembel Türk insanım!
