Bir hastanenin polikliniğindeyiz. Salon hastalarla dolu ama bugün için biz özellikle yedi hastaya dikkatimizi veriyoruz. Bakalım, ne sorunları varmış? Ayşe Hanım, cildiye uzmanından randevu almış. Cildinin kuru, sarımtırak, soğuk ve pul pul olduğunu, tırnaklarının kolay kırıldığını, saçlarının döküldüğünü anlatıyor doktora. Fatma Hanım, Fizik Tedavi polikliniğinde. Kas ve eklemlerindeki ağrılı şişliklerden yakınıyor fizik tedavi uzmanına. Hatice Hanım adet düzensizliği için kadın doğum uzmanına başvurmuş. Serpil Hanım kolay kilo aldığı ve kilo veremediği için bir diyet uzmanına başvurmuş. Nazan Hanım sürekli uyumak istediğini, sabahları uyanamadığını, mutsuz olduğunu, unutkan ve hayata küskün biri haline geldiğini anlatıyor psikiyatri uzmanına. Ahmet Bey göz altlarındaki ve ayaklarındaki şişmeler nedeniyle nefroloji uzmanından randevu almayı başarmış. Hayriye Hanım sesindeki boğuklaşma için kulak burun boğaz uzmanına gitmiş. Yedi farklı poliklinikte dertlerine derman arayan yedi hastanın ortak sorunları boyunlarının ön tarafındaki minicik bir bezle ilgili olabilir. Bu bezin adı Tiroid bezi, ürettiği hormonların adı tiroid hormonlarıdır. Vücuttaki tüm kimyasal olayların gerçekleşmesi yani metabolik faaliyetler için gereklidir bu hormonlar. Tiroid bezinin az çalışıp az hormon üretmesine Tiroid tembelliği (Hipotiroidi) denir. Bu hastalıkta metabolik faaliyetlerde aksama olduğu için vücudun hemen hemen her organına ait sorunlar yaşanması ve farklı polikliniklerde çare aranması, hatta bazen bu sorunların hepsinin birlikte olması da hiç şaşırtıcı değildir. Tiroid tembelliğinin en sık nedeni Hashimoto hastalığıdır. Bu isim, hastalığı 1912 yılında ilk kez tarif eden bir Japon doktorun ismidir. Hafif belirtileri olduğu için gizli kalan hastaları da dikkate alırsak toplumda her yüz kişiden beşinde bu hastalık vardır. Hastaların % 90 – 95 i kadın olup yaşları genellikle 30 ile 50 arasındadır. Yaş arttıkça bu hastalığa rastlanma ihtimali artar. Hashimoto hastalığının nedeni vücudun kendi kendine açtığı bir savaştır. Bu tür hastalıklara otoimmün hastalıklar denir. Bağışıklık sistemi, kendi tiroid dokusunu yabancı sanıp yok etmeye çalışırken tiroid dokusunda büyüme ve katılaşma başlar. Bu sırada tiroid dokusuna saldıran Anti-TPO ve Anti -Tiroglobulin isimli maddeler kanda yükselir. Hastalığın bu döneminde bazen harap olmuş tiroid dokusundan kana geçen tiroid hormonları nedeniyle bir tür zehirli guatr olarak tanımlayabileceğimiz, Hashitoxicosis adı verilen tablo görülebilirse de bu duruma sık rastlanmaz ve kısa sürer. Zamanla tiroid dokusu iyice harap olur, küçülür, yeterli tiroid hormonu üretemez hale gelir, tiroid tembelliği oluşur. İyot eksikliği eskiden hipotiroidinin en sık nedenlerinden biriydi. Son yıllarda iyotlu tuz kullanımı yaygınlaştığından sınırlı coğrafi bölgeler dışında iyot eksikliğine bağlı hipotiroidi pek görülmez oldu. İlk bakışta çelişkili gibi görünse de aşırı iyot alınması da hipotiroidiye neden olabilir. Selenyum isimli bir maddenin eksikliğiyle de bazen hipotiroidi oluşabileceği anlaşılmıştır. Tiroid ameliyatı nedeniyle tiroid dokusu tamamen alınmış olan hastalarda ve baş boyun bölgesine ışın tedavisi uygulanmış kişilerde hipotiroidi görülebilir. Graves hastalığı adı verilen ve bir tür zehirli guatr olarak da adlandırabileceğimiz hastalıkta ilaç tedavisi yetersiz kaldığında uygulanan radyoaktif iyot tedavisi ( Atom tedavisi ) hipotiroidiye neden olabilir. Psikiyatrik bir hastalıkta kullanılan Lityum, kalp ritm bozukluğunda kullanılan Amiodarone, kontrolüz kullanılan tiroid ilaçları ( Propycil ve Tyhromazol ) hipotiroidiye neden olabilir. Tiroidin mikrobik olan ya da başka nedenlerle oluşan ve tiroidit adı verilen hastalıklarında, örneğin subakut tiroidit (De Quervain hastalığı ) adı verilen hastalıkta hipotiroidi oluşabilir. Bu hastalığın görüldüğü kişilerde ve özellikle birinci derecede yakınlarında diğer bazı otoimmün hastalıklar ( Tip 1 şeker hastalığı, romatoid artrit, Addison hastalığı, pernisiyöz anemi olarak bilinen bir çeşit B 12 eksikliği, myastenia gravis, hiperparatiroidi ) görülebilir. Hipotiroidiyi düşündüren yakınmaları olan hastalar, yakınlarında Hashimoto tanısı konmuş hastalar, Tip 1 şeker hastalığı veya diğer bağışıklık sistemi hastalığı olanlar ve yakınları, tiroid ameliyatı olmuş kişiler, baş boyun bölgesine ışın tedavisi uygulanmış kişiler, zehirli guatr nedeniyle atom tedavisi olmuş kişiler, hamileler, lohusalar,kan kolesterol düzeyi, CPK ve karaciğer enzimleri yüksek olan kişiler hipotiroidi yönünden tetkik edilmelidir. Hipotiroidi tanısı kolay bir hastalıktır. Tanısı konduktan sonra tedavisi planlanmakta ve takibi yapılmaktadır. Sağlıklı günler diliyorum sizlere.
