“Dünyanın en pahalı baharatı” olarak bilinen safran, Karabük’te geleneksel üretim yöntemlerinin yanı sıra topraksız dikey tarım sistemiyle yetiştiriliyor. Kurulan tesiste iklim şartlarından bağımsız 20 bin soğandan safran üretimi yapılıyor.
Safran, parlak koyu kırmızı renkteki üç parçalı tepecikleri ve kendine has özellikleriyle coğrafi işaret tesciline sahip bulunuyor. Çiçeğin yalnızca dişi organının kırmızı ipliksi bölümlerinden elde edilen baharat; yemeklerden tatlılara, lokumdan kozmetik ve ilaç sanayisine kadar farklı alanlarda kullanılıyor. Karabük merkeze bağlı Bulak köyünde kurulan tesiste ise safran yetiştiriciliği teknolojiyle buluşturuldu. Üç ortağın girişimiyle hayata geçirilen üretim alanında toprak ve mevsim
şartlarına bağlı kalmadan kontrollü ortamda yetiştiricilik yapılıyor.
20 bin soğanla üretim yapılıyor
Girişimcilerden Murat Yetişir, ortaklarıyla daha önce de topraksız tarım üzerine araştırmalar yaptıklarını, safran üretiminin bu alanda Türkiye’de çok yaygın olmaması nedeniyle bilgi edinmekte zorlandıklarını söyledi. Yetişir, “Verimli olabileceğini düşündük, yaptık. Şu an memnunuz. Kısmet olursa seneye daha da büyütmeyi düşünüyoruz. Burada 20 bin soğanımız var. Kapasite olarak 27 bin soğan koyabiliyoruz. Hemen hemen tamamından da verim aldık. Çok istisna çıkmayanlar var yani. Her gün topluyoruz” dedi.
Üretimin mevsimsel hareketlerden bağımsız olmasının avantaj olduğunu vurgulayan Yetişir, “Dışarıda kar yağmış, güneş açmış, bunlara çok bağlı değiliz. Gün gün sıcaklık değerleri var, ışık değerleri var, karbondioksit ve nem değerleri var. Bunları ayarladıktan sonra zaten dışarıdan da bağımsız olduğu için burada büyümesini devam ettiriyor. Dört tane sensörümüz var. Bu sensörler vasıtasıyla hem karbondioksiti hem de nemi kontrol edebiliyoruz. Belli değerleri aştığı zaman sistem otomatik olarak kendisi çalışıyor. Zaten uzaktan kumanda edebiliyoruz. Otomasyon sistemi kuruldu. Sanayi tipi klima koyduk buraya, ki havayı dengeli bir şekilde dağıtabilelim içeride. Çünkü önemli” diye konuştu.
Ortaklardan Mehmet Hastürk ise, safranın pazarlanmasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirtti. Safranbolu’nun lokum üretimiyle tanınması nedeniyle ürünün tepecik kısmının lokum imalatçıları tarafından değerlendirilebileceğini düşündüklerini aktaran Hastürk, şunları kaydetti:
“Asıl stigma kısmının ise İstanbul, Ankara gibi şehirlerdeki büyük otellerin mutfaklarında kullanıldığını öğrendik. Oradaki şeflerle irtibat kurup, tabii bu arada safranın kalitesi de çok önemli. Onlar kaliteli safran arıyorlar. Biz de burada yaptığımız ürüne güveniyuz. Hatta bunun tahlilini yaptırmak için yurt dışından da referanslar aldık. Oraya tahlile gönderip, tahlilini yaptırdıktan sonra tabii daha rahat pazarlayacağız.”
İşçilik ve üretim maliyetlerini azaltıyor
Ortaklardan Abdullah Hastürk, topraksız dikey tarım yönteminin işçilik ve üretim süreçlerinde avantaj sağladığını belirtti. Soğanların plastik kaplara yerleştirilmesi ve çiçeklerin günlük toplanması dışında sistemin büyük ölçüde otomatik çalıştığını anlatan Hastürk, “Daha sonra evde işçiliğini yapıyoruz. Yani saflarını çıkarıyoruz. Onun haricinde işte burada kurduğumuz sistem otomatik her şeyini yapıyor zaten. Dışarıya göre çok daha az bir işçilikle halletmiş oluyoruz. Kendimiz hallediyoruz. Kendi aramızda herhangi bir işçi kullanmadan kendimiz hallediyoruz. Toprak sürmesi yok, ot yok. Öyle yabani şeyler yok. Tamamen sadece biz direkt saflarını ekiyoruz. Bu da maliyetleri düşürüyor. Daha akıcı, daha iyi bir üretim sağlıyor. Ürünlerimizi topladıktan sonra sertifika için Amerika’ya göndereceğiz. Bu sertifikayı aldığımız takdirde ürünlerimiz bin 400 lira civarına kadar çıkıyor” dedi.
